Deze pagina bundelt een reeks praktische materialen en tips om mediawijsheid in het basis- en secundair onderwijs te versterken.
Voor BaO vind je o.a. CyberSquad, Mediaklets, EDUbox Online Pesten, de lessenreeks Slim op het internet en werkbundels rond veilig internetten.
Voor SO komen thema’s als sexting, nepnieuws, phishing en online vriendschappen aan bod via EDUboxen, filmpjes en lespakketten.
Daarnaast krijg je tips om cyberbewustzijn te verhogen en leerlingen te wapenen tegen risico’s zoals hacking, geldezels en grooming. Alle links verwijzen naar kant-en-klare tools, games en educatieve bronnen die je meteen in de klas kunt inzetten.
Overzicht artikels fluxus.nu
Meer didactische aanraders vanaf 2e graad lager onderwijs t.e.m. secundair onderwijs
BaO
- CyberSquad, hulpwebsite voor en door jongeren (vanaf L4, lagere school)
- Mediaklets, hét mediawijs kaartspel
- De EDUbox Online Pesten (SO) biedt handvatten om te begrijpen wat
online pesten is, hoe je het kunt herkennen en vooral hoe je het kunt voorkomen. - Met de lessenreeks “Slim op het internet” uit De Schaal van M kan je als leerkracht met 10-12 jarigen werken aan de belangrijkste mediawijze thema’s voor deze leeftijd.
- Warre deelt werkbundel veilig internetten en veilig op het internet (vanaf L3, lagere school)
- Check op Have I been pwnd? of jouw gegevens onderdeel zijn van een datalek; (vanaf L3, lagere school)
- Safeonweb waarschuwt je voor cyberbedreigingen en stuurt je meldingen via een app; (vanaf L3, lagere school)
- Laat je niet hack maken: bekijk deze tips tegen hacking.
- De EDUbox Sexting gidst leerlingen door de wereld van digitaal flirten en legt uit dat het soms ook kan mislopen.
- De EDUbox Nepnieuws leert leerlingen kritisch denken en informeert hen over nepnieuws maar focust ook op omgaan met informatie en mediawijsheid, online weerbaarheid en respect. Onder begeleiding van de leerkracht discussiëren leerlingen over actuele onderwerpen die aan bod komen in de EDUbox.
De reeks “Slim op het internet” op VRT MAX bestaat uit korte filmpjes die kinderen en jongeren mediawijs maken. Elke aflevering behandelt een herkenbaar thema rond veilig en kritisch online gedrag:
- Veilig wachtwoord
- Fake news
- Phubbing
- Gamen
- Beeldmanipulatie & deepfakes
- Invloed van influencers & neutraliteit
De filmpjes geven praktische tips om jongeren te helpen veilig, correct en kritisch online te zijn.
- Wat is een geldezel? Wapen je leerlingen (SO)! Een geldezel versluist illegaal geld tussen verschillende rekeningen of iemand die zijn bankkaart of bankrekening daarvoor ter beschikking stelt. Ruim 10% van de jongeren tussen 16 en 24 jaar zou zijn bankkaart of bankrekening uitlenen in ruil voor een vergoeding. Het lijkt onschuldig, maar dit kan een jongere serieus in de problemen brengen. Met dit filmpje en het lespakket maak je het onderwerp bespreekbaar in jouw klas.
- Hoe ver ga je voor vriendschap? Wanneer een vreemde online contact zoekt met een minderjarige, is dat niet altijd met goede bedoelingen. Vaak is de onbekende uit op seksueel contact. Daarvoor bouwen ze eerst een vriendschaps- en vertrouwensrelatie op. Deze soort van online vriendschappen noemen we grooming. Met deze vijf tips van Mediawijs help je je leerlingen op weg. In Nederland werd Framed ontworpen: een gratis educatieve game (SO).
- Zorg voor cyberbewustzijn: Je goed informeren over bestaande cyberrisico’s is een belangrijke stap in jouw cyberveiligheidsbeleid. Gelukkig bestaan er heel wat organisaties met goede informatie:
- Febelfin zorgt voor een handig overzicht met vier basisregels om phishing te voorkomen;
- Als school heb je heel wat gevoelige informatie ter beschikking, maar hoe bescherm je die data nu het beste. De FOD Economie maakte een volledige website over bedrijfsgeheimen;
- Leer je beter beschermen op het internet, dat is cybersimpel;
- Het Centre for Cybersecurity Belgium (CCB) deelt informatie en bronnen die kunnen gebruikt worden tijdens een les over cyberveiligheid.